Geschiedenis

De volledige geschiedenis van Slagerij Terpstra.

1853

Eerste generatie:
Sijbe Pieters Terpstra (1810-1893)

Sijbe Pieters Terpstra wordt geboren op 20 juli 1810 in Leeuwarden. In 1835 trouwt hij met de dienstbode Sytske Hannes Swart. Samen krijgen zij zeven kinderen. In 1840 verhuizen Sijbe en Sytske van Leeuwarden naar Franeker.

In herberg Het wagentje, later Het Hof van Holland, oefent hij het beroep van herbergier uit. Op 22 juni 1853 gaat Sijbe zich vestigen aan Oostvliet 65 in Franeker. In een boerderij begint hij dan een slagerij. In de eerste decennia wisselt de slagerij vaak van locatie, waar de slagerij uiteindelijk in 1874 op de Dijkstraat nz 50 zich vestigt. In datzelfde jaar neemt zoon Johannes Sijbes de zaak over. Franeker heeft dan ongeveer 7000 inwoners.

Sijbe Pieters overlijdt op 19 juni 1893. Zijn vrouw Sytske Hannes is op 19 augustus 1875 gestorven.

1871

Tweede generatie:
Johannes Sijbes Terpstra (1848-1911)

Johannes Sijbes Terpstra is op 11 december 1848 geboren in herberg Het wagentje in Franeker. Hij is vijf jaar, als zijn vader het beroep van slager gaat uitoefenen. Johannes Sijbes trouwt in 1874 met Antje Pieters Vriesinga, samen krijgen zij elf kinderen.

Het is een grote huishouding, want ze hebben ook nog twee dienstmeisjes intern wonen. Als zelfstandige slager vestigt Johannes Sijbes zich op 17 mei 1874 in het pand aan de Dijkstraat nz 50. In 1881 verhuist hij naar de Dijkstraat nz 38 (nu: Intertoys). Het bedrijf verhuist opnieuw in 1889 naar de Dijkstraat 65.

Johannes Sijbes overlijdt op 28 april 1911; zijn vrouw Antje Pieters zet het bedrijf dan voort tot 1915. Waarna zoon Petrus Joseph Antonius de zaak overneemt van zijn moeder. Antje Pieters sterft op 2 december 1931.

1915

Derde generatie:
Petrus Joseph Antonius Terpstra (1891-1961)

Petrus Joseph Antonius Terpstra is op 11 juli 1891 geboren aan de Dijkstraat 65 in Franeker. Petrus (Piet) doorloopt de room-katholieke lagere school St. Josephschool, die in 1897 in Franeker was geopend. Na de lagere school kwam hij bij zijn vader Johannes in de slagerij te werken.

Piet neemt de zaak pas over in 1915. Nadat zijn vader in 1911 is overleden, heeft zijn moeder Antje Pieters Vriesinga de zaak voortgezet. Zij wordt in die tijd wel ‘het slagerske van Franeker’ genoemd. Op 15 mei 1917 huwt Piet met Elisabeth Boersma (Lies). Piet en Lies krijgen samen negen kinderen. In 1928 heeft Piet de slagerij op Dijkstraat 65 groots verbouwd, inclusief de voorgevel. Het interieur bestaat van die tijd uit marmer. De koelkasten worden gekoeld met staven ijs, die afkomstig zijn uit de limonadefabriek De Wind aan het Martiniplantsoen.

De slagerij wordt in die tijd gerekend tot één van de modernste zaken van Noordwest-Friesland. In 1935 koopt de gemeente Franeker het pand Dijkstraat 65. Enkele panden, waaronder no. 65, worden dan gesloopt voor de wegdoorbraak Zuiderkade/Dijkstraat. Voorheen ging al het verkeer over de Molepolle. Van 1935 tot 1936 heeft Piet een noodlocatie in een gebouw aan de Zilverstraat 43 (nu: pizzeria). In 1936 koopt hij het hoekpand Dijkstraat 63 terug van de gemeente en start een nieuwe slagerij. Dit pand is nog steeds de slagerij.

In 1959 neemt zoon Johannes Sijbrandus de zaak over. Petrus Joseph Antonius overlijdt op 17 december 1961. Zijn vrouw Elisabeth Boersma sterft op 10 mei 1984.

1959

Vierde generatie:
Johannes Sijbrandus Terpstra (1926-1997)

Johannes Sijbrandus Terpstra wordt geboren op 16 maart 1926 aan de Dijkstraat 65 in Franeker. Hij is een van de negen kinderen. Johannes groeit op met het slagersvak en toont op jonge leeftijd al belangstelling voor het vak. Johannes doorloopt de rooms-katholieke lagere school Johannes XIII in Franeker. Na de lagere school komt hij eerst te werken bij zijn vader.

In de oorlogsjaren 1943-1945 duikt hij onder bij een boer in Lutjelollum. Na de oorlog gaat Johannes naar de Slagersvakopleiding in Leeuwarden en haalt in 1947 zijn diploma’s. Vervolgens komt hij te werken bij slager Koopmans in Harlingen en later bij slager De Bruin in Leeuwarden. Zijn vader haalt hem daarna naar huis. Op dat moment werkt Johannes’ broer Paul in de slagerij in Franeker, maar tussen Paul en vader Terpstra is de werksfeer niet goed. Paul gaat naar slagerij De Bruin en Johannes komt bij zijn vader te werken.

Johannes trouwt voor de wet in Franeker op 28 januari 1952 met Emma Scholtz, die op 27 juni 1924 in Leiden is geboren. De kerkelijke inzegening vindt plaats op 18 februari 1952 in Leiden. Na het huwelijk gaan ze bij Johannes’ ouders inwonen in het pand aan de Dijkstraat 63 in Franeker. Samen krijgen zij zes kinderen. In 1959 neemt Johannes de slagerij van zijn vader over. Bij de overname van de zaak zijn er op dat moment 27 slagers in Franeker. Rond 1960 krijgt de slagerij een grote bekendheid in de provincie. De winkel krijgt dan de eerste elektrisch gekoelde toonbank in heel Friesland. Voorheen maakte de slagerij gebruikt van grote kasten met staven ijs. Uit heel Friesland komen slagers kijken naar het nieuwerwetse apparaat bij Terpstra.

Sinds februari 1986 woont zoon Emile Petrus met zijn gezin op de Dijkstraat 63. De opvolger neemt in 1991 het bedrijf over. Tot 1995 is Johannes nog altijd actief betrokken bij de zaak. Zo maakt hij nog steeds rollades, haalt hij bouten vlees op uit de slachtplaats en brengt hij de bestellingen rond. Meestal doet hij dit in het gezelschap van zijn kleinzoon Johannes Sijbrandes (Jos). Aan het eind van de vorige eeuw sterft de vierde generatie van Terpstra-slagers. Johannes Sijbrandus overlijdt op 18 december 1997, zijn vrouw Emma Scholtz op 10 augustus 1997.

1991

De vijfde generatie:
Emile Petrus Terpstra (1957)

Emile Petrus Terpstra wordt geboren op 12 augustus 1957 in Franeker. Hij is een van de zes kinderen. Thuis groeit Emile op met het slagersvak. Zo moeten de kinderen meehelpen met klusjes in de slagerij. Als hij ongeveer tien jaar is, helpt Emile op de vrije woensdagmiddag zijn vader met het venten van de koopwaar.

Emile doorloopt de rooms-katholieke lagere school Johannes XIII (nu: basisschool De Kabas) in Franeker. Na de lagere school volgt hij de LEAO in Harlingen. Daarna gaat hij via het leerlingenstelsel naar de Horecavakschool in Leeuwarden. Hij werkt in die tijd op verschillende horeca-adressen. Van 1977 tot 1979 gaat Emile in militaire dienst. In deze periode volgt hij de chauffeursopleiding in Keizersveer en daarna de koksopleiding in Leiden. Hij is chauffeur en kok in Wezep. In mei 1980 haalt hij zijn laatste diploma aan de Horecavakschool. Waarna hij in 1980 in loondienst komt te werken bij zijn vader. Vervolgens volgt Emile de slagersvakopleiding in Leeuwarden. In 1985 haalt hij zijn laatste diploma’s.

Slagerij Terpstra heeft onder andere een grote naamsbekendheid gekregen door de eigen worstkeuken. Voor de vervaardiging van de worsten wordt er al anderhalve eeuw de recepten gebruikt die van vader op zoon zijn doorgegeven. De leverworst, kookworst, droge worst, grillworst en zeeuws spek zijn wereldberoemd in Franeker. De droge worst wordt volgens oude traditie turfgerookt in een stenenrokerij.

Op 19 oktober 1981 trouwt Emile op het stadshuis van Franeker met IJtje van der Kooi (Ida), die op 24 juni 1957 geboren is. Emile en Ida komen met hun pasgeboren zoon Johannes Sijbrandus (Jos) op 4 februari 1986 te wonen in het pand aan de Dijkstraat 63. In januari en in december 1989 worden nog twee zonen geboren. Van 1985 tot 1991 vormt Emile samen met zijn vader een v.o.f. in 1991 neemt Emile officieel de zaak van zijn vader over. Hij vormt dan samen met zijn vrouw een v.o.f.

De slager heeft grootse plannen, na een jaar van voorbereiding wordt in januari 1992 begonnen met de verbouwing van het pand. Sinds 1936 was er niet meer vertimmerd aan de zaak. De verbouwing duurt drie maanden, maar in de tussentijd blijft de winkel gewoon open. Alleen de laatste drie weken sluit ook de winkel. De feestelijke heropening in april 1992, met ’s avonds een open huis, wordt verricht door Emile’s vader en Emile’s oudste zoon Jos.

Jos heeft in februari 2014 de slagersvakschool afgerond en is sinds maart 2014 als slager in loondienst bij zijn vader. De zesde generatie en opvolging lijkt geregeld.